Trekking to wielodniowa piesza wędrówka w wymagającym, często górskim lub trudno dostępnym terenie. Wymaga samodzielności, ponieważ uczestnik zwykle niesie na plecach odzież, jedzenie, sprzęt nawigacyjny oraz wyposażenie potrzebne do noclegu. W porównaniu z jednodniową wycieczką trekking wymaga też lepszego przygotowania kondycyjnego i logistycznego.
Czym dokładnie jest trekking?
Nazwa pochodzi od angielskiego słowa trek, oznaczającego długą wędrówkę. Trekking może trwać od kilku dni do kilku tygodni. Trasa często prowadzi przez góry, pustynie, dżungle, wysokie płaskowyże albo inne obszary oddalone od cywilizacji.
Najważniejszą cechą tej aktywności jest samowystarczalność. W zależności od trasy uczestnik może nocować w schroniskach, pensjonatach, bazach trekkingowych albo namiocie. Musi więc zaplanować zapas wody i jedzenia, transport bagażu, miejsca odpoczynku oraz możliwość wcześniejszego zejścia ze szlaku. Nie każdy trekking wymaga spania pod namiotem, ale wielodniowy charakter wyprawy odróżnia go od zwykłego spaceru czy krótkiej wycieczki górskiej.
Hiking a trekking – czym się różnią?
Oba pojęcia dotyczą pieszych wędrówek i w codziennym języku bywają stosowane zamiennie. Zwykle hiking oznacza jednak krótszą, najczęściej jednodniową wycieczkę, a trekking – wielodniową wyprawę z większym bagażem i bardziej rozbudowaną logistyką.
| Cecha | Hiking | Trekking |
|---|---|---|
| Czas trwania | Kilka godzin lub jeden dzień | Co najmniej kilka dni, czasem tygodnie |
| Bagaż | Lekki plecak z wodą, jedzeniem i odzieżą | Większy plecak z wyposażeniem na kolejne etapy i noclegi |
| Trudność | Zwykle łatwiejsza trasa blisko cywilizacji | Dłuższy wysiłek, przewyższenia i zmienny teren |
| Noclegi | Powrót tego samego dnia do bazy | Schroniska, pensjonaty, kempingi lub namiot po drodze |
| Samodzielność | Plan ogranicza się głównie do przebiegu jednodniowej trasy | Potrzebne jest zaplanowanie etapów, zaopatrzenia i wariantów awaryjnych |
Granica między tymi aktywnościami nie jest formalnie określona. Krótka trasa z noclegiem w schronisku może być nazywana trekkingiem, mimo że nie wymaga pełnego sprzętu biwakowego. Najważniejsze pozostają długość wyprawy, stopień samodzielności i warunki na trasie.
Jak przygotować się do pierwszej wyprawy?
Początkujący nie musi być zawodowym sportowcem ani mieć doświadczenia alpinistycznego. Trzeba jednak dobrać trasę do aktualnej kondycji, a przygotowania zwiększać stopniowo. Pierwszy trekking nie powinien być od razu długą wyprawą wysokogórską.
Najprostszy sposób przygotowania wygląda następująco:
- Oceń swoje możliwości – uwzględnij nie tylko dystans, lecz także przewyższenia, wagę plecaka, nawierzchnię i przewidywaną pogodę.
- Wybierz krótką trasę – na początek lepsza będzie wędrówka z możliwością wcześniejszego zejścia, noclegiem w schronisku i łatwym dostępem do transportu.
- Zbuduj wytrzymałość – dwa lub trzy razy w tygodniu wykonuj szybki marsz, jazdę na rowerze, pływanie albo spokojny bieg. Stopniowo wydłużaj czas wysiłku.
- Wzmocnij nogi i tułów – przysiady, wykroki, wejścia na stopień, ćwiczenia na plecy i plank pomagają przygotować ciało do marszu z obciążeniem.
- Ćwicz z plecakiem – przed wyjazdem wykonaj kilka dłuższych spacerów z wyposażeniem o zbliżonej wadze. Pozwoli to sprawdzić dopasowanie plecaka i obuwia.
- Zaplanuj etapy – sprawdź czas przejścia, miejsca odpoczynku, dostęp do wody, noclegi oraz wariant skrócenia trasy.
Trening nie powinien kończyć się bólem ani przeciążeniem. Jeśli dawno nie ćwiczysz lub masz problemy zdrowotne, intensywność wysiłku warto ustalać rozsądnie, a w razie wątpliwości skonsultować ją ze specjalistą.
Co zabrać na trekking?
Pakowanie polega na znalezieniu równowagi między bezpieczeństwem a wagą plecaka. Każdy przedmiot powinien mieć konkretne zastosowanie, ale nie należy rezygnować z wyposażenia potrzebnego w razie deszczu, awarii lub opóźnienia na trasie. Podstawowy ekwipunek można podzielić na kilka grup:
- Obuwie – wygodne, rozchodzone buty z podeszwą zapewniającą przyczepność. Na łatwiejszych trasach sprawdzą się lżejsze modele, a na wymagającym, kamienistym terenie potrzebna może być większa stabilizacja.
- Odzież warstwowa – bielizna termoaktywna, warstwa ocieplająca, odzież chroniąca przed wiatrem i deszczem, zapasowe skarpety, czapka oraz rękawiczki. Membranowa kurtka może ograniczyć przenikanie wody i wiatru.
- Nocleg – namiot, śpiwór dostosowany do przewidywanej temperatury oraz mata izolacyjna, jeśli planujesz spanie w terenie. Przy noclegach w schroniskach część tego wyposażenia może pozostać w domu.
- Plecak – powinien mieć dopasowany system nośny, pas biodrowy i możliwość ochrony przed deszczem. Im dłuższa i bardziej samodzielna wyprawa, tym większe znaczenie ma rozłożenie ciężaru.
- Nawigacja i łączność – papierowa mapa, telefon z mapą offline, powerbank, a na trudniejszych trasach także kompas lub urządzenie GPS.
- Bezpieczeństwo – apteczka, folia NRC, latarka czołowa z zapasowymi bateriami, podstawowy zestaw naprawczy, środki ochrony przed słońcem oraz zapas wody i jedzenia.
Na trasach z ograniczonym dostępem do wody przydadzą się filtr albo tabletki do jej uzdatniania. Kijki trekkingowe mogą pomagać w utrzymaniu równowagi i odciążać nogi, szczególnie podczas zejść. Zimą potrzebne są dodatkowe przygotowanie, cieplejsza odzież i sprzęt dobrany do warunków. Raki, czekan czy wyposażenie lodowcowe wymagają jednak osobnych umiejętności i nie należą do podstawowego zestawu początkującego.
Jak zadbać o bezpieczeństwo na szlaku?
Bezpieczeństwo zaczyna się przed wyjściem. Sprawdź prognozę dla konkretnego regionu, komunikaty służb i stan szlaków. W górach warunki mogą zmienić się szybko, dlatego burza, silny wiatr, oblodzenie lub intensywne opady są powodem do zmiany planu, a nie do kontynuowania trasy za wszelką cenę. Zimą w terenie wysokogórskim trzeba sprawdzać także komunikaty lawinowe.
Przed wyruszeniem przekaż bliskiej osobie przebieg trasy, planowane miejsca noclegu i przewidywaną godzinę powrotu. Ustalcie, kiedy brak kontaktu powinien skłonić ją do wezwania pomocy. Telefon musi być naładowany, ale nie traktuj go jako jedynego narzędzia nawigacji, ponieważ w górach zasięg może zaniknąć.
Jeśli warunki pogarszają się szybciej, niż zakładałeś, zawrócenie jest rozsądną decyzją, a nie porażką.
W Polsce w sytuacji zagrożenia możesz zadzwonić pod numer 112. Pomoc górską GOPR lub TOPR można również wezwać pod numerem 985 albo 601 100 300. Aplikacja Ratunek może ułatwić przekazanie lokalizacji, ale również wymaga działającego telefonu i nie zastępuje mapy ani przygotowania.
W razie wypadku, utraty orientacji lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia nie kontynuuj marszu na siłę. Zabezpiecz siebie i grupę, określ położenie, skontaktuj się ze służbami i przekaż im informacje o liczbie osób oraz rodzaju zagrożenia. Podczas wyjazdu za granicę sprawdź lokalne numery alarmowe i zasady działania ratownictwa górskiego.
Najlepszy pierwszy trekking to taki, którego trudność rośnie razem z doświadczeniem. Zacznij od krótszej trasy, przetestuj sprzęt podczas jednodniowych wyjść i dopiero potem zwiększaj dystans, wagę plecaka oraz odległość od cywilizacji.
